Saturday, August 27, 2016

ನವ ಚ೦ದಮಾಮ ಕಥೆಗಳು - ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಕಥೆಗಳು - ಭಾಗ ೨ - ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟು ಸೋತ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣ


ನವ ಚ೦ದಮಾಮ ಕಥೆಗಳು - ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಕಥೆಗಳು - ಭಾಗ ೨ - ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟು ಸೋತ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣ

ಒ೦ದಾನೊ೦ದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾರ೦ಪಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ರೈತನಾಗಿದ್ದನು. ಪಾರ೦ಪಳ್ಳಿಯು ಕೊ೦ಕಣ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ ಮಧ್ಯದ ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡುವಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿಕೊ೦ಡ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ರೈತಾಪಿ, ಕಷ್ಟ ಸಹಿಷ್ಟ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರಾಗಿದ್ದರು.

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ರಾಮಣ್ಣನ ಮಗ. ರಾಮಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರರು ಮದುವೆ ಮು೦ಜಿಗಳಿಗೆ ಸು೦ದರವಾದ ಮ೦ಟಪವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟು ಮ೦ಟಪದವರು ಎ೦ದು ಎನಿಸಿಕೊ೦ಡರು. ರಾಮಣ್ಣ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳೊ೦ದಿಗೆ ಕಟ್ಲೇರಿ ಅ೦ಗಡಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಪಾರಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೀರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಡುಕೆರೆ ಹೊಯಿಗೆ ಗುಡ್ಡದ ಕೆಳಗೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿಕೊ೦ಡು ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊ೦ಡಿದ್ದನು, ಬೇಸಾಯದ ಆದಾಯ ಸಾಲದೇ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ದಿನಸಿ ಅ೦ಗಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊ೦ಡಿದ್ದನು.
ಎಡಗಡೆಯ  (ಮುಚ್ಚಿದ)ಕಿ೦ಡಿಯೇ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿ

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣ ಅ೦ಗಡಿ ಇಡುವವರೆಗೆ ಪಡುಕೆರೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಕೋಡಿಯ ಜನರು ಹೊಳೆ (ಹಿನ್ನೀರು)  ದಾಟಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪೇಟೆಗೇ ಹೋಗಿ ಮನೆ ಸಾಮಾನು ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಪೇಟೆಯ ಬೆಲೆಗೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಮಾರುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನವರು  ಮುರುಕು ಸ೦ಕ (ಸೇತುವೆ) ದಾಟಿ ಪೇಟೆಯವರೆಗೆ ಮೈಲಿಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯುವುದು ಉಳಿಯಿತೆ೦ದು ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿಗೇ ಬ೦ದರು. ಲಾಭ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲಾ ಇಲ್ಲದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆದು ಅನುಕೂಲದ ಕಾರಣ ಗಿರಾಕಿಗಳು ಬ೦ದು ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿ ಮನೆವಾರ್ತೆ ನಡೆಸುವಷ್ಟು ವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ನಟ್ಟಣ್ಣನೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳೂ ಅ೦ಗಡಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಯಿತು. ಒ೦ದು ರೂಪಾಯಿ ಕೂಲಿಗೆ ೪೦-೫೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ತೂಕದ ಮೂಟೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಮುರುಕು ಸ೦ಕದ ಮೇಲೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಾಡು ಹೇಳುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಬರುವ ಬಲ್ಲಯ್ಯನೂ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಒದಗಿದನು. ಹೀಗೆ ಬಲ್ಲಯ್ಯನು ಒಮ್ಮೆ ಬರುವಾಗ, ಮುರುಕು ಸ೦ಕದ ಹಲಗೆ ಮುರಿದು ಕಾಲು ಒಳಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಮೂಟೆ ಹೊಳೆ ಪಾಲಾದರೂ ಬಲ್ಲಯ್ಯನಾಗಲೀ ಚ೦ದ್ರಯ್ಯನಾಗಲೀ ಎದೆಗು೦ದಲಿಲ್ಲ.
ಪಡುಕೆರೆಯ ಮುರುಕು ಸ೦ಕ - ಚಿತ್ರ : ಮ೦ಟಪ ಪಿ. ವಿ. ಉಪಾಧ್ಯ 

ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ೪೦ ಜನ ಅ೦ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದುಕೊಡಲು ಕಾಯುವಷ್ಟು ಜನಜ೦ಗುಳಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅ೦ತಹ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಟ್ಟಣ್ಣನಿಗೆ ಬರೇ ನೀರು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ತೋಡಿ ತೂಕ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ಕೆಲಸ. ಕಡಲಿಗೆ ಮಾರಿಬಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ರಾತ್ರಿ ಹತ್ತು - ಹನ್ನೆರಡು ಗ೦ಟೆಗೆ ಮೊಗವೀರರು ಗುರಿಕಾರರೊ೦ದಿಗೆ ಬ೦ದು ಬಾಗಿಲು ಬಡಿದು ಎಬ್ಬಿಸಿ ೨೦೦-೩೦೦ ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಹಾಕಿಸುವಷ್ಟು ದಿನಸಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಕೊ೦ಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಟ್ಟಣ್ಣನೂ ನಿದ್ರೆ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಡಿಯೊ೦ದಿಗೆ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ತೂಗಿ ಸರಿಯಾಗೇ ತೂಕ ಮಾಡಿಯೇ ಸಾಮಾನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದನು. ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡು ಹೋಗಲು ೧೦-೧೨ ಜನ ಮೊಗವೀರರು ಮೀನು ಹೆಡಿಗೆಯನ್ನೇ ತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಿಲವರ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಯಾರಾದರೂ ತೀರಿಹೋದಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಸುಡಲು ರಾತ್ರಿಯೇ ಅ೦ಗಡಿ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆಸಿ ಬಾಟಲಿಗಟ್ಲೆ ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ ಕುಣೀಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾಕುವಾಗ ತಲೆತೂಗಿದರೂ ಚೆಲ್ಲದ೦ತೆ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆಯೂ ಆಗದ೦ತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಸತ್ತವರ ಮನೆಯವರ ಮುಖದ ಮೇಲಿನ ದು:ಖವನ್ನು ನೋಡಿ ಮರುಗುತ್ತಿದ್ದನು.

ಅ೦ಗಡಿಗೆ ಬಡವ ಶ್ರೀಮ೦ತನೂ, ಬಲ್ಲಿದನೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥನೂ, ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿ ವರ್ಗದವರೂ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಒ೦ದು ಮೂಟೆ ಅಕ್ಕಿಯಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಒಬ್ಬರದ್ದಾದರೆ, ಒ೦ದು ಪಾವು ಅಕ್ಕಿಯದ್ದು ಇನ್ನೊಬ್ಬರದು. ಒ೦ದು ಲೀಟರ್ ಅಡಿಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಬೇಕಾದರೆ ೧೦ ಮಿಲಿ ಲೀಟರ್ ಎಣ್ಣೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಸಾಕು. ಕೆಲವರಿಗೆ ನೆಲಗಡಲೆ, ಹುರಿಗಡಲೆ, ಚಕ್ಕುಲಿ, ಉ೦ಡೆ ಇತ್ಯಾದಿ ತಿ೦ಡಿಗಳು ಬೇಕು. ಕೆಲವರು ಅ೦ಗಡಿ ಎದುರೇ ಅವಲಕ್ಕಿ, ಕಾಯಿ, ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿ ತಿ೦ಡಿ ಮಾಡಿಕೊ೦ಡು ಹತ್ತಾರು ಮ೦ದಿಯೊ೦ದಿಗೆ ಹ೦ಚಿ ತಿ೦ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಮ೦ಡಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಕೊ೦ಡು ಅ೦ಗಡಿ ಮನೆಯಿ೦ದ ಖಾರದ್ ಪುಡಿ ಕೇಳಿ ಪಡೆದು ಮ೦ಡಕ್ಕಿ ಉಪ್ಪೇರಿ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಮಡದಿಯು ಹುಳಿ ಮಜ್ಜಿಗೆಗೆ ಮಸಾಲೆ ನೀರು ಹಾಕಿ ಕೊಡಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಟ್ಟ ನೀರು ಮಜ್ಜಿಗೆಯೂ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟು, ನಶ್ಯ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ವೀಳ್ಯದ ಎಲೆ, ಅಡಿಕೆಗಳ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಜೋರಾಗಿತ್ತು.  ದಿನನಿತ್ಯದ ವಸ್ತಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಇಲ್ಲದಿರೂ, ತಿ೦ಡಿಯ ಮತ್ತು ಚಟದ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭವಾಗಿ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಸುಧಾರಿಸಿದನು.

ಪೇಟೆಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನರಸಿ೦ಹಯ್ಯನ ಮಗ ಕಮಲಾಕ್ಷಯ್ಯ ಎ೦ಬ ಸಜ್ಜನ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಿದ್ದನು. ಆತನಿಗೆ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿಯ ಸಾಹಸ ನೋಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಯಿತು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಲಾಭ ಇಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಾ ಕಡಿಮೆ ಇಟ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನಿಗೆ ಕರುಣೆಯಾಗಿ, ಆತನೂ ಲಾಭ ಇಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಾ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನು ಕೊಡಲಾರ೦ಭಿಸಿದನು. ಸ್ಟೇಷನರಿ, ಪಾಠ ಪುಸ್ತಕಗಳು,  ಸೂಜಿ, ಮೀನು ಗಾಳ, ಪೌಡರ್, ಸೋಪು, ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಪಟಾಕಿ ಹೀಗೆ ಅವನ ಅ೦ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಚ೦ದ್ರಯ್ಯನಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತವಾದ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಮಹಾತ್ಮನಾದನು. ಕಮಲಾಕ್ಷಯ್ಯನ ಅ೦ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ಸಾಮಾನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಚ೦ದ್ರಯ್ಯನು ಬೇರೆ ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದನು. ಕಮಲಾಕ್ಷನು ತೋರಿಕೊಟ್ಟ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಚ೦ದ್ರಯ್ಯನು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಸಗಟುದಾರರನ್ನೇ ಹಿಡಿದುಕೊ೦ಡು ಉಳಿದ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲೂ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಲಾಭಕ್ಕೆ ತ೦ದನು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿಯ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕಮಲಾಕ್ಷಯ್ಯನು ದೇವತೆಯ೦ತೆ ಒದಗಿದನು.

ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರದವರೆಲ್ಲ ಲೆಕ್ಕ ಬರೆಸಿ ಸಾಮಾನು ಕೊ೦ಡುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಎಲ್ಲಾ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಸಿ, ತಿ೦ಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಲೆಕ್ಕ ಚುಕ್ತ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಾ ಹೋಟೆಲಿನವರು, ಬೇಸಾಯದವರು, ಮೀನುಗಾರರು,ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಶಾಲೆ ಕಛೇರಿ ಕೆಲಸದವರು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ, ತಿ೦ಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಹಣ ಕೊಡುವುದು ನಿ೦ತುಹೋಯಿತು. ಎಷ್ಟೋ ಜನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಲೆಕ್ಕದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸಲಾಗದೇ ಅ೦ಗಡಿಗೇ ಬರುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ದುಡ್ಡು ಇಲ್ಲದ೦ತಾಯಿತು, ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬಾಕಿ ಬರದೇ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ಅ೦ಗಡಿಯನ್ನೇ ನಡೆಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು.

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಹೆ೦ಡತಿ ಜಾನಕಮ್ಮ ಬುದ್ಧಿವ೦ತೆ. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಒಳ್ಳೆಯವನಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಲಗೊಟ್ಟು ಮು೦ದೆ ಸೋಲುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಗುಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ಅವಳು ದಿನಾ ಹತ್ತು -ಇಪ್ಪತ್ತು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನ ಅ೦ಗಡಿ ಗಲ್ಲದಿ೦ದ ತೆಗೆದು ಬೀರುವಿನಲ್ಲಿ ಇಡತೊಡಗಿದಳು. ನಟ್ಟಣ್ಣನೂ ಸೇರಿ ಎಲ್ಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಈ ಗುಟ್ಟು ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಒ೦ದು ದಿನ ಪೇಟೆಯಿ೦ದ ಸಾಮಾನು ತರಲು ದುಡ್ಡಿಲ್ಲದೇ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಹತಾಶೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ನಸುನಗುವಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು. ಏನು ಎ೦ದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ತಾಯಿಯ ಮುಖ ನೋಡಿದರು. ಜಾನಕಮ್ಮನು ಒ೦ದು ವರ್ಷದ ಉಳಿತಾಯವಾದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಇತ್ತು ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಪೇಟೆಯ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ತೀರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಖುಷಿಯ ನಗುವಿನಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪಾರದ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಆವತ್ತು ಪೇಟೆಗೆ  ನಡೆದು ಹೋದನು.

ಮತ್ತೆ ಮೂರು ತಿ೦ಗಳಲ್ಲೇ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟ  ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಅತಿಯಾಗಿ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಜಾನಕಮ್ಮನ ಹತ್ತಿರ ಬೀರುವಿನಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ಸೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟಿದೆಯಾ ಅದನ್ನು ಕೊಡು ಎ೦ದನು. ಜಾನಕಮ್ಮನು ಒ೦ದು ಶರತ್ತು ಹಾಕಿದಳು, ಯಾರ್ಯಾರು ಸಾಲ ತೀರಿಸಿಲ್ಲವೋ, ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನು ಸಾಲ ಕೊಡಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎ೦ದು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಒಪ್ಪಿದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಒ೦ದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿ ಹೊರಗೆ ಬ೦ದಿತು.

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಸಾಲ ವಾಪಾಸು ಕೊಡದೇ ಅ೦ಗಡಿಗೇ ಬರದೇ ತಲೆ ತಪ್ಪಿಸಿ ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮಾತನಾಡಿಸಿದನು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗಿನ ಸಾಲ ಮನ್ನಾ, ಇನ್ನು ಸಾಲ ಇಲ್ಲಾ, ಮಾಡಬೇಡ, ಇದ್ದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಕಾಲು ಚಾಚು, ಮತ್ತೆ ಅ೦ಗಡಿಗೆ ಬಾ ಎ೦ದು. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಯಷ್ಟು (ಒ೦ದು ತಿ೦ಗಳ ವಹಿವಾಟಿನಷ್ಟು) ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಆಗಿ ಹೋಯಿತು, ತಲೆತಪ್ಪಿಸಿಕೊ೦ಡವರು ಮತ್ತೆ ಅ೦ಗಡಿಗೆ ಬ೦ದರು, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಸಾಲ ಬೇಡಿದಾಗ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಮಕ್ಕಳು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಅ೦ದರು,  ಅವರು ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನತ್ತ ತಿರುಗಿದಾಗ, ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಪಾಪ ಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟು ಕೈಸುಟ್ಟುಕೊ೦ಡ ಮೇಲೆ ಮಕ್ಕಳಷ್ಟೇ ಕಟುವಾಗಿ ಸಾಲ ಕೊಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು, ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡ ಮೇಲೆ ಸಾಲ ಅ೦ದವರಿ೦ದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ವಾಪಾಸು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾದನು. ಹಿ೦ದೆ ಸಾಲ ಕೊ೦ಡು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿಸಿಕೊ೦ಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಿರಾಕಿಗಳು ಸಾಲವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊ೦ಡರು, ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿಯ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತೆ ದಾರಿಗೆ ಬ೦ದು ಎಲ್ಲವೂ ಸುಗಮವಾಯಿತು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಗ್ರಾಹಕರೂ ಇದ್ದ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಚಾಚುವುದನ್ನು ಕಲಿತು ಗಟ್ಟಿಯಾದರು.

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿ ಅವನ ಕುಟು೦ಬಕ್ಕೂ, ಹಳ್ಳಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಸುಖ ಸೌಭಾಗ್ಯವನ್ನೇ ತ೦ದಿತು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಅ೦ಗಡಿಯು ಆತನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊಡುವಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಸ೦ಪಾದಿಸಿತು. ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಓದಲಿಕ್ಕೆ ಹಳ್ಳಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದಮೇಲೆ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನೂ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಡದಿ ಜಾನಕಮ್ಮನೂ ಸೇರಿ ಕೈಕಾಲು ಬಲವಿರುವವರೆಗೆ ನಡೆಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಮುಚ್ಚಿದ ಅ೦ಗಡಿಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಇನ್ನೆರೆಡು ಮೂರು ಅ೦ಗಡಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ನೋಡಿ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣ ಮತ್ತು ಜಾನಕಮ್ಮ ನೆಮ್ಮದಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಪೇಟೆಗೆ ರಸ್ತೆಯಾಗಿ, ಹೊಳೆಗೆ ಮುರುಕು ಸ೦ಕ ಹೋಗಿ ಸಿಮೆ೦ಟ್ ಸೇತುವೆಯೂ ಬ೦ದಿತ್ತು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ಅನುಕೂಲ ಬ೦ತು.  ಹಾಗಾಗಿ ಹೊಸ ಅ೦ಗಡಿಗಳಿಗೆ ಚ೦ದ್ರಯ್ಯನ ಅ೦ಗಡಿಯ ವೈಭವ ಮತ್ತೆ ಬರಲೇ ಇಲ್ಲ!

Friday, August 26, 2016

ಒ೦ದೇ ಬಾಳೆ ಹೂವಿನ ದಿ೦ಡು (ಕು೦ಡಿಗೆ) ಮೂರು ಅಡಿಗೆಗಳಾಗಿ ಹೋದ ಕಥೆ!


ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಮೋರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಬಾಳೆ ಹೂವಿಗೆ ಬರೇ ೧೩ ರೂಪಾಯಿ ಬೆಲೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು, ಒ೦ದನ್ನು ಕೊ೦ಡು ಮನೆಗೆ ಬ೦ದೆ.

"ಏನುಪಯೋಗಿ" (ವಾಟ್ಸ್ಯಾಪ್)ಯಲ್ಲಿ ಬಾಳೆ ಹೂವಿನ ಸುಮಾರು ಅಡಿಗೆ ಕ್ರಮಗಳು ಪತ್ರೊಡೆ ಸೇರಿದ೦ತೆ ಬ೦ದವು. ನಾ ಬಾಳೆ ಹೂ ಕತ್ತರಿಸುವಾಗಲೂ ಏನಡಿಗೆ ಎ೦ಬುದು ನಿರ್ಧಾರ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.

ಮೊದಲ ಎರಡು ಸುತ್ತು ಬಾಳೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಎಸೆದೆ.

ಬಾಳೆ ಹೂ ಎಸಳು ಪಲ್ಯಕ್ಕೆ

ಬಾಳೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಸಿಪ್ಪೆಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಮಾಡಿದೆ. ಬಾಳೆ ಹೂ ಪಲ್ಯಕ್ಕೆ, ಸಿಪ್ಪೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಳಿಗೆ.
ಬಾಳೆ ಹೂವಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಳಿಗೆ

ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಚಿಗುರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಳೆ ಹೂ ಮತ್ತು ಸಿಪ್ಪೆ ಬೇರೆ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟ ಎನಿಸಿದಾಗ ಅವೆರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಕತ್ತರಿಸಿದೆ, ಸಾಸಿಮೆಗೆ.
ಹೂವಿನ ಒಳ ತಿರುಳಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಹೂ ಎಸಳುಗಳು ಸಾಸಿಮೆಗೆ

ಮೂರು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಅ೦ಶಗಳನ್ನು ಮಜ್ಜಿಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನಸಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಅರಸಿನ ಪುಡಿ ಹಾಕಿದೆ.

ಮೂರನ್ನೂ ಬೇರೆಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಲೆಯ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಕುದಿಸಿ ಬೇಯಿಸಿ, ಕುದಿದ ಮಜ್ಜಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಬಾರಿ, ನೀರನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿದೆ.

ಬಾಳೆ ಹೂ ಒಳದಿ೦ಡಿನ ಸಾಸಿಮೆ:

೪ ಹಸಿಮೆಣಸು ಸೀಳಿ ಹಾಕಿದೆ, ಒ೦ದಿಂಚು ಶುಂಠಿ ಸಣ್ಣಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದೆ. ಸಾವಯವ ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಮೊಸರು, ಜೀರಿಗೆ ಪುಡಿ, ಗಾ೦ಧಾರಿ ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಕಾಳು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ತೆ೦ಗಿನ ಕಾಯಿ ಅರೆದು ಹಾಕಿದೆ. ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ, ಚೂಟಿದ ಕೆ೦ಪು ಮೆಣಸು, ಕರಿಬೇವು, ಇ೦ಗು, ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆಯ ಒಗ್ಗರಣೆಯನ್ನು ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಹಾಕಿದೆ. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಲಿಸಿ ರುಚಿ ನೋಡಿದೆ, ಆಹಾ! ರುಚಿ ರುಚಿ, ಬೆಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದ ಚಿಗುರಿನ ಕಹಿ ಕೂಡಾ ಮಾಯವಾಗಿತ್ತು.

ಬಾಳೆ ಹೂವಿನ ಎಸಲುಗಳ ಪಲ್ಯ:

ಮೊದಲೇ ೧ ಪಾವು ಹೆಸರು ಬೇಳೆ ನೆನಸಿದ್ದೆ.

ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ, ಶೇ೦ಗಾ, ಚೂಟಿದ ಕೆ೦ಪು ಮೆಣಸು, ಕರಿಬೇವು, ಇ೦ಗು, ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆಯ ಒಗ್ಗರಣೆಯನ್ನು ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಸಿ ಬಾರಿದ ಹೂವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಬೆಲ್ಲ, ಉಪ್ಪು, ಸೀಳಿದ ಹಸಿ ಮೆಣಸು ಸೇರಿಸಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀರಿಗೆ ಪುಡಿ, ಗಾ೦ಧಾರಿ ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ಕಾಳು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಚೆನ್ನಾಗೆ ನೆನೆದು ಹಾಗೇ ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹೆಸರು ಬೇಳೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಒಲೆ ಮೇಲೆ ಬೇಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಕಾಯಿ ಸಾಸಿಮೆ ಅರೆದು ಹಾಕಿ ಖಾರದ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಒಲೆಯಿ೦ದ ಇಳಿಸಿದೆ. ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಿ೦ಬೆ ರಸ ಸೇರಿಸಿ ಅನ್ನದೊ೦ದಿಗೆ ತಿನ್ನುವೆ.

ಬಾಳೆ ಹೂ ಸಿಪ್ಪೆಯ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಳಿ:

ಮೊದಲೇ ಬೆ೦ದು ಬಾರಿದ ಬಾಳೆ ಹೂ ಸಿಪ್ಪೆಗೆ ಬೆಲ್ಲ, ಉಪ್ಪು, ಸೀಳಿದ ಹಸಿಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಸೇರಿಸಿ, ಒಲೆ ಮೇಲೆ ಕುದಿಯಲಿಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟೆ. ಒ೦ದು ಇಂಚು ಶು೦ಠಿ, ಒ೦ದು ಅರ್ಧ ತೆ೦ಗಿನ ಕಾಯಿ, ಒ೦ದು ಮುಷ್ಟಿ ಕಡಲೇಬೇಳೆ, ಒ೦ದು ಮುಷ್ಟಿ ಬಿಳಿ ಅಕ್ಕಿ ಇವನ್ನು ನೀರು ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರೆದು ಹಾಕಿದೆ. ರುಚಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜೀರಿಗೆ ಪುಡಿ, ಕಾಳು ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ಗಾ೦ಧಾರಿ ಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿದೆ.  ಕುದಿಯುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಉದ್ದಿನಬೇಳೆ, ಚೂಟಿದ ಕೆ೦ಪು ಮೆಣಸು, ಕರಿಬೇವು, ಇ೦ಗು, ಸಾಸಿವೆ, ಜೀರಿಗೆಯ ಒಗ್ಗರಣೆಯನ್ನು ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಹಾಕಿದೆ. ಒಲೆ ಆರಿಸಿ ಇಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಎಲ್ಲಾ ಅಡಿಗೆಗಳು ಬೆಲ್ಲ ಸೇರಿಸಿದ ಕಾರಣ ರುಚಿ ರುಚಿ ಯಾಗಿ ಬ೦ದವು.

Thursday, August 25, 2016

ನವ ಚ೦ದಮಾಮ ಕಥೆಗಳು - ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಕಥೆಗಳು - ಭಾಗ ೧ - ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಲ೦ಚಾವತಾರ




 ನವ ಚ೦ದಮಾಮ ಕಥೆಗಳು - ಚ೦ದಮಾಮದ ಗತ ಅದ್ಭುತಕ್ಕೆ ಪೊಡಮೊಡುತ್ತಾ - ನಟರಾಜ ಉಪಾಧ್ಯ

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನ ಕಥೆಗಳು - ಭಾಗ ೧ - ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಲ೦ಚಾವತಾರ

ಒ೦ದಾನೊ೦ದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾರ೦ಪಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ರೈತನಾಗಿದ್ದನು. ಪಾರ೦ಪಳ್ಳಿಯು ಕೊ೦ಕಣ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ ಮಧ್ಯದ ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡುವಣ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿಕೊ೦ಡ ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ರೈತಾಪಿ, ಕಷ್ಟ ಸಹಿಷ್ಟ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜನರಾಗಿದ್ದರು.

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ರಾಮಣ್ಣನ ಮಗ. ರಾಮಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರರು ಮದುವೆ ಮು೦ಜಿಗಳಿಗೆ ಸು೦ದರವಾದ ಮ೦ಟಪವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಟ್ಟು ಮ೦ಟಪದವರು ಎ೦ದು ಎನಿಸಿಕೊ೦ಡರು. ರಾಮಣ್ಣ ಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಮಕ್ಕಳೊ೦ದಿಗೆ ಕಟ್ಲೇರಿ ಅ೦ಗಡಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನು ಪಾರಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೀರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಡುಕೆರೆ ಹೊಯಿಗೆ ಗುಡ್ಡದ ಕೆಳಗೆ ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿಕೊ೦ಡು ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿಕೊ೦ಡಿದ್ದನು, ಬೇಸಾಯದ ಆದಾಯ ಸಾಲದೇ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ದಿನಸಿ ಅ೦ಗಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊ೦ಡಿದ್ದನು.

ಚ೦ದ್ರಣ್ಣನಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಡದಿ ಜಾನಕಮ್ಮನಿಗೆ ಅರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾದ ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಅಜ್ಜನಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಲು ಪಡುಕೆರೆಗೇ ಬ೦ದು ಹತ್ತಿರದ ಗುಡ್ಡೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದನು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತ೦ದೆ ತಾಯಿಯರು ಬೇಸಾಯ, ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅ೦ಗಡಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ದಿನವಿರುಳೂ ದುಡಿದು ಹಣ್ಣಾಗಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲರೂ ತಮಗಾದ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರೂ ಸಾಕಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ತ೦ದೆತಾಯಿಯರು ತಮ್ಮ ಬದುಕು ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ದೈವಭಕ್ತಿ, ನ್ಯಾಯ, ಪ್ರೀತಿ, ಗೌರವ, ಸಜ್ಜನಿಕೆಯಿ೦ದ ನಡೆದುಕೊ೦ಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅಜ್ಜನಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ನಟ್ಟಣ್ಣನಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಗಮನ ಹೆಚ್ಚಿರಲು ಸಮಯ ಇಲ್ಲದೇ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದವನಾಗಿದ್ದ.

ನಟ್ಟಣ್ಣ ಸೇರಿದ ಗುಡ್ಡೆ ಶಾಲೆಗೆ ಒ೦ದನೇ ತರಗತಿಗೆ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರು ಇದ್ದರು. ಅವರು ಅತೀ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ರ೦ಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲೇ ಅಜ್ಜನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲವಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಓದುವುದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿ೦ತ ಮು೦ದೆ ಇದ್ದನು, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಸ್ತರು ಅವನನ್ನು ತರಗತಿಯ ಹಿರೇಮಣಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.

ಒ೦ದು ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರಿಗೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕೆಲಸವಿತ್ತು. ನಟ್ಟಣ್ಣನನ್ನು ಗಲಾಟೆಯಾಗದ೦ತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ೦ತೆ ಮೇಜಿನ ಹತ್ತಿರ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ಹುಡುಗ ಹುಡುಗಿಯರು ಗುಸುಗುಸಿವಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು. ಬಾಯಿ ಪಿಟಕ್ ಮಾಡಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ, ಆದರೆ ಆತ ಸುಮ್ಮನೇ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ವಿಜಯೋತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ, "ಹಾ೦, ಶೀನ ನೀ ಮಾತಾಡಿದೆ", ಎ೦ದು ಹೇಳಿಯೇ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.

ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಬ್ದುಲ್ಲನೂ ಮಾತಾಡಿದ, ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೇಳಿ ಬರೆದುಕೊ೦ಡ. ಅಬ್ದುಲ್ಲನಿಗೆ ದಿಗಿಲಾಯಿತು, ಕಾರಣ ಆತ ತು೦ಟತನ ಮಾಡಿ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರರಿ೦ದ ಸರೀ ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ, ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನುವುದು ಇಷ್ಟ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಅಬ್ದುಲ್ಲನು ಮೀನು ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಮಗ. ಮೆಲ್ಲನೆ ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಹತ್ತಿರ ಬ೦ದು ಹೇಳಿದ,

"ನೋಡು ನನ್ನ ಕಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗೇರುಬೀಜಗಳಿವೆ. ನಿನಗೇ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ಹೆಸರು ಹೊಡೆದುಹಾಕು".

ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೇರು ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟವಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಗೇರುಬೀಜದ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾದ ಆಸೆಯಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕ್ರಮ ನೋಡಿದ್ದ, ಇಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಮಗನೇ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಸರಿಯೆನ್ನಿಸಿ, ಅಬ್ದುಲ್ಲನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ ದೊಡ್ಡ ಗೇರುಬೀಜಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಿಸೆಗೆ ಇಳಿಸಿ ಹೆಸರು ಹೊಡೆದುಹಾಕಿದ.

ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಮಾಸ್ತರ ತರಗತಿಗೆ ಬ೦ದ ಮೇಲೆ, ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಸ್ಲೇಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದ, ಹನ್ನೆರೆಡು ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದವು. ಮಾಸ್ತರು, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಕರೆದು ಕೈ ಚಾಚಲು ಹೇಳಿ, ಸ್ಕೇಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡವಿಟ್ಟು ಅ೦ಗೈ ಮೇಲೆ ಜೋರಾಗಿ ಒ೦ದೊ೦ದೇ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟರು. ಪೆಟ್ಟು ಒ೦ದಾದರೂ ನೋವು ಭಾರೀ ಇತ್ತು. ಪೆಟ್ಟು ತಿ೦ದವರೆಲ್ಲ ಶಬ್ದವಿಲ್ಲದೇ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ತು೦ಬಿಕೊ೦ಡು ಬ೦ದು ಕುಳಿತರು.

ಪೆಟ್ಟು ತಿ೦ದ ಶೀನನಿಗೆ ಅಬ್ದುಲ್ಲನೂ ಪೆಟ್ಟು ತಿನ್ನದೇ ಇದ್ದುದು ಅನ್ಯಾಯವೆನಿಸಿತು. ಮಾಸ್ತರಿಗೆ ಅಳುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ,

"ಅಬ್ದುಲ್ಲನೂ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ನಟ್ಟಣ್ಣ ಹೆಸರು ಬರೆದು ಹೊಡೆದು ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ".

ಮಾಸ್ತರು ವಿಚಾರಿಸಿದರು, ಶೀನನೇ ಹೇಳಿದ ಗೇರುಬೀಜ ತಗೊ೦ಡಿದ್ದಾನೆ ಎ೦ದು.

ಮಾಸ್ತರರಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬ೦ದಿತು. "ಲ೦ಚ" ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡಿದ್ದೀಯಾ ಎ೦ದು ಗುಡುಗಿದರು. ಲ೦ಚವೆ೦ದರೆ ಏನು ಎ೦ದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ನಟ್ಟಣ್ಣ ನಡುಗಿದ. ಮಾಸ್ತರರು ನಟ್ಟಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ಲ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಒ೦ದೂ೦ದು ಅ೦ಗೈ ಮೇಲೆ ಪೆಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟು, ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಲ೦ಚ ತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಅದರ ಆಮಿಷ ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎ೦ದು ಇಬ್ಬರರ ಹತ್ತಿರವೂ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿದರು. ನಟ್ಟಣ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಪೆಚ್ಚನೆ ಮುಖದಲ್ಲಿದ್ದ.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ವೇಳೆ, ತ೦ದೆ ತಾಯಿಯರು ಕೇಳಿದರು, ನಟ್ಟಣ್ಣ ಅಳುತ್ತಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿದ. ಚ೦ದ್ರಣ್ಣ ಮಗನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಿಸುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ,

"ಹೋಗಲಿ ಬಿಡು, ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಈಗ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ನ್ಯಾಯದಲ್ಲೇ ಬದುಕುತ್ತೀಯಾ".

ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಅಮ್ಮ ಜಾನಕಮ್ಮ ಅಳುತ್ತಿರುವ ನಟ್ಟಣ್ಣನ ಬಟ್ಟಲಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಒ೦ದು ಕಡುಬು ಹಾಕಿದರು. ನಟ್ಟಣ್ಣನು ಸಧ್ಯಕ್ಕೆೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರೆತು, ಕಡಬು ಸವಿಯುತ್ತಾ ನಗುಮುಖದವನಾದ.

Sunday, August 21, 2016

ಬರಲಿ ಒಣ ನವಣೆ ರೋಟಿಯ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು

ಬರಲಿ ಒಣ ನವಣೆ ರೋಟಿಯ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು
ಒಣ ಅಕ್ಕಿದೊಸೆಯ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು, ಇದೇ ನವಣೆ ದೊಸೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನ

ಕೋರಿ ರೋಟಿಯ ವೈಭವದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಒಂದು ಬ್ಲಾಗ್ ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಕೋರಿ ಅಂದರೆ ತುಳುವುನಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ. ಈ ಒಣಗಿದ ಅಕ್ಕಿದೋಸೆಯನ್ನು ಕೋಳಿ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲೇ ತಿನ್ನುವ ರೂಢಿಯಾದುದರಿ೦ದ ಈ ಹೆಸರೇ ಗಟ್ಟಿಯಾಯಿತು.

ಆದರೆ ಕೋರಿ ರೋಟಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ವಸ್ತು, ಅದು ಬರೇ ಒಣಗಿದ ಅಕ್ಕಿ ರೋಟಿ ಯಾನೆ ದೋಸೆ. ಅದನ್ನು ಕಾವಲಿ ಮೇಲೆ ಒಣಗಿಸಿ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನೂ ಹಿಂದಿನ ಬ್ಲಾಗಿನಲ್ಲಿ ನೋಡಿದೆವು. ಶುದ್ಧ, ಸುಲಭ ಆಹಾರ, ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೇ ಕೂಡಿಟ್ಟರೂ ಹಾಳಾಗದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಇಲ್ಲ ಬದಿಯ ಆಹಾರ ಇಲ್ಲಾ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲುವ ಅದರ ಬಳುಕುತನ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಅನುಕೂಲಕರ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಚುರ ಪಡಿಸುವುದೇ ಮೊದಲ ಬ್ಲಾಗಿನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ.

ಮ೦ಗಳೂರು ಸ್ಟೋರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಒಣ ಅಕ್ಕಿ ದೋಸೆ - ಕೋರಿ ರೋಟಿ, ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಮಾರಾಟವಾಗಲಿ.

ಈಗ ಇದರ ಕಥೆ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆಹಾರವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ ಒಳ್ಳೆಯದೇ ಆದರೂ ಅದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿದ್ದು ನವಣೆ (ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು). ನವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ನಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿಗಿಂತಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಸಕ್ಕರೆ ಕಾಯಿಲೆ, ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಸ್ಥೂಲದೇಹಿ, ಪೈಲ್ಸ್, ವ್ಯಗ್ರಕುಂಡೆರುಜಿನ (irritated bowel syndrome) ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ರಾಮ ಬಾಣ. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳು ಇಂದು ಮತ್ತೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಸಿರಿಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡುವ ಅಡಿಗೆ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಜನರು ಮುಗಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆ ಕುರಿತ ಅಡಿಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಿಸಿ ರೊಟ್ಟಿಗಳಂತೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿ ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ.

ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಈ ಒಣ ದೋಸೆಯನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಮಾಡುವ ಬದಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನವಣೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿ ಮಾರಬಹುದು. ಈಗಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನವಣೆಗಳಿಂದ ದೋಸೆ ಮಾಡುವ ಕಲೆ ಕರಗತವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನವಣೆ ಕೋರಿ ರೋಟಿ ಇಲ್ಲಾ ಒಣನವಣೆದೋಸೆಯನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡಲು ಇದು ಕ್ಲಪ್ತ ಕಾಲ. ಮನೆಯಲ್ಲೇ ನವಣೆದೋಸೆಯನ್ನು ಒಣಗು ಮಾಡಲು ಕಲಿತು, ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಮಂಗಳೂರು ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚಾರ ತರಬಹುದು. ಆಮೇಲೆ ಯಂತ್ರದಲ್ಲೇ ಈ ದೋಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಲಿತು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ನವಣೆಯ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರವನ್ನು ತಲುಪಿಸಬಹುದು. ರಾಗಿ, ಸಾಮೆ, ಊದಲು...ಹೀಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಒಣನವಣೆ ದೋಸೆಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದು, ರುಚಿ, ಶುಚಿ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ತರಬಹುದು.

ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ -೧೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಒಣ ದೋಸೆಯು ಮೊಳಗಲು ನವಣೆಯ ನವ ನವರು ದಾರಿ ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದಂತೆ.

ಉದ್ಯಮಿಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಸೃಜನಶೀಲರು ತ್ವೆರೆ ಮಾಡಿ, ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾರಿ. ಶುಭವಾಗಲಿ!

ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಕೋರಿ ರೋಟಿ, ಒಣ ನವಣೆ ರೋಟಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಬರಲಿ!

ಮುಖಪುಸ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿ ರೋಟಿಯ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ತಿನಿಸುಗಳ ಅಡಿಗೆ

Wednesday, August 3, 2016

ಕರಾವಳಿಯ ಕೋರಿ ರೋಟಿಯ ಕರಾಮತ್ತು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ!


ಕರಾವಳಿಯ ಕೋರಿ ರೋಟಿಯ ಕರಾಮತ್ತು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ!

ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿನ ಮಂಗಳೂರು ಸ್ಟೋರಿಗೆ ಧಾಳಿಯಿಟ್ಟಾಗ ನೀವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಕೋರಿ ರೋಟಿ, ಇದು ನಮ್ಮ ಕರಾವಳಿಯ ಅತೀ ಉನ್ನತವಾದ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರದ ಕೊಡುಗೆ. ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ತೂಗುವ ಈ ಒಣದೋಸೆ ಭಾರೀ ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರ, ಬರೇ ೫೦ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಭಾರೀ ಅಗ್ಗ!

ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ, ಈವಾಗಲೇ ಇದನ್ನು ಬ್ರೆಡ್, ಪಿಜ್ಜಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಹಾಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆ ಕೆಲಸ ನಾವು ಕನ್ನಡಿಗರಿಂದ ಇದು ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ, ಆ ಮುನ್ನ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಇದು ಮನೆಮಾತಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಒಣಗಿದ ದೋಸೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗರಿಗರಿಯಾಗಿ ಕವರಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಕೆಂಪಾಗಿ ಹುರಿದಿದ್ದು ಬರಿದೇ ತಿಂಡಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನಲು ಅತಿಯೋಗ್ಯ. ಮೊಸರು, ಮಜ್ಜಿಗೆ, ಸಾಂಬಾರ್, ಸಾರಿನ ಜೊತೆಗೂ ತಿನ್ನಬಹುದು. ಮಾಂಸದ ಅಡಿಗೆಯ ಜೊತೆ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಮನೆ ಮಾತಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಕ್ಕೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಒಗ್ಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಚಾರ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ದುರದೃಷ್ಟ.

ಈ ಒಣದೋಸೆಯ ಉಪಯೋಗದ ಸುತ್ತ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಯಕಲ್ಪ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು, ಒಗ್ಗರಣೆ, ಪಾಸ್ತಾ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಮಿಜಿಯಾನಾ ಅಡಿಗೆ ತಯಾರಿ, ಪಾಯಸ, ಚಿತ್ರಾನ್ನ ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಬಗೆಯ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವತ್ತ ಕಳಕಳಿಯ ಕರೆ.

ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬರೇ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಈ ತಿಂಡಿ ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮವಾಗುವತ್ತ ನಾವೆಲ್ಲ ಮನಸ್ಸು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿತವಾಗುವ ದೃಶ್ಯ ಸುರುಳಿ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರ ತಯಾರಿಯ ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರತೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯ ನೋಡಿರಿ.

ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಕೋರಿ ರೋಟಿಯ ತಯಾರಿ

ಈ ದೋಸೆಯ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಗೆ ಅಳವಡಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯ, ಆ ಮೂಲಕ ಮೈಯ್ಯಾಸ್, ಎಮ್. ಟಿ. ಆರ್. ಅಂತಹವರಿಂದ ಇದು ಬೃಹತ್ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ, ಕೃಮೇಣ ಭಾರತದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವತ್ತ ನಾವೆಲ್ಲ ಕೈಸೇರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಆಹಾರದ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ, ಇದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಡಿಗೆಗಳ ಪ್ರಚಾರ, ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿ ಸರಕಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಅರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ರೀತಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ವಸಹಾಯ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ಇದರ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪಸರಿಸಿ, ಇದರ ಉಪಯೋಗವನ್ನೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರೆಲ್ಲಾ ವಾಲಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಕೋರಿ ರೋಟಿ, ಬರೇ ಕರಾವಳಿಯ ಅರ್ಘ್ಯ ರತ್ನವಲ್ಲ, ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ, ಭಾರತದ, ವಿಶ್ವದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ, ಆ ಯೋಗ್ಯತೆ, ಸುಲಲಿತೆ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶ ಯಾವತ್ತೂ ಇದ್ದು, ನಾವು ಎಚ್ಚೆತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಘಿಕವಾದ ಮುಂದಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಹೇಗೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರಿನಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಆದಾಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೋ, ಹಾಗೇ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ರಫ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಕೋರಿ ರೋಟಿಯಿಂದಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಣಕಾಸಿನ ಉದ್ಯಮದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದ್ದು ನಮ್ಮ ಜಡತನ ಕೊಡವಿ ಆ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ಧಾವಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.

ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ, ಮಂಗಳೂರು ಸ್ಟೋರುಗಳಿಗೆ ಧಾಳಿ ಇತ್ತು, ಅಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ತಾನನ್ನೆಲ್ಲ ಖಾಲಿಮಾಡಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಧವಿಧವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನನ್ನ ಈ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ!

ಮುಂದೆ ಇದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಖಾದ್ಯಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ!

ಕೋರಿ ರೋಟಿ ಬರೇ ಕರಾವಳಿಯದ್ದಲ್ಲ, ಕರ್ನಾಟಕದ್ದೂ ಆಗಿ, ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲದೇ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗುವತ್ತನೀವು ಇದರ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಆ ಕುರಿತಾಗಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮರೆಯದಿರಿ!
ಮುಖಪುಸ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿ ರೋಟಿಯಿ೦ದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ತಿನಿಸುಗಳ ಅಡಿಗೆ

Wednesday, June 15, 2016

ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರೊಂದಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಬದುಕಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಒಂದು ಸಂವಾದ

ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರೊಂದಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಬದುಕಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಒಂದು ಸಂವಾದ

ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಜ್ನಾನದ ಭದ್ರ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಭಾಗವತಿಗೆಯ ರಾಗ ಮತ್ತು ಮಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತು ಅವಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಾ ಅಪೂರ್ವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವ ಗಟ್ಟಿ ಭಾಗವತರು ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಲಾಜೀವನ ಮೂಡಿ ಬಂದ ಬಗೆ, ಅದು ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿ ನಿಂದ ಬಗೆ, ಇಂದು ಅದು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸುತ್ತ ಹೊಸತನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದೆ, ಗಾನ ಆಖ್ಯಾನ ಎಂಬ ಹೊಸ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಂದ ಬಗೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ತುಡಿತ ಅದಕ್ಕಿದೆ ಇವೆಲ್ಲದರ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಸಂವಾದ.

ಸಂವಾದದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ

೧. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಿಕೆ

೨. ವೃತ್ತಿಪರನಾಗಿ ವೃತ್ತಿಮೇಳಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಬಗೆ

೩. ಗಾನ ಆಖ್ಯಾನ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣದ ಒಂದು ಹಾಡು

೪. ಗಾನ ಆಖ್ಯಾನ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಶನೀಸ್ಚರ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನಿಂದ ಶನಿಸ್ತುತಿ - ಕನಕದಾಸ ಕೃತಿ - ಸಕಲಗೃಹಬಲ ನೀನೇ ಸರಸಿಜಾಕ್ಷಾ....

೫. ತಾನು ಸರ್ವಾಭರಣ ಧರಿಸುತ - ಗಾನ ಆಖ್ಯಾನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಶೈಲಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ

೬. ಉತ್ತರಾದಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೊಂದು ಹಾಡು

೭. ತೆಂಕಿನ ಭಾಗವತಿಕೆ ನಿಮ್ಮಿಂದ ಏಕೆ ಇಲ್ಲ?

೮. ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಮತ್ತು ಗಾನ ವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕುರಿತು

೯. ಕಿರಿಯ ಭಾಗವತರಿಗೊಂದು ಕಿವಿಮಾತು

೧೦. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮುಮ್ಮೇಳ, ಮೇಳದ ಯಜಮಾನರು, ನಿಯೋಜಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಕುರಿತು

೧೧. ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳು, ಆಶೋತ್ತರಗಳು, ಕನಸುಗಳು

ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರ ಭಾಗವತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸಂಗ - ಸತ್ಯವಾನ ಸಾವಿತ್ರಿ

Monday, June 13, 2016

ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನಯಾನದ ಸುತ್ತ ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ

ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನಯಾನದ ಸುತ್ತ ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ


ಮಂಟಪ ಪ್ರಭಾಕರ ಉಪಾಧ್ಯರ ಸುತ್ತ ಶತಾವಧಾನಿ ಡಾ. ಗಣೇಶರು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನವು ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀವೇಷವನ್ನು ಆಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಒಳಗೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹೊರಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಕೊಡಿಸುವತ್ತ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿರುವುದು ಪ್ರಜ್ನಾವಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಈವಾಗಲೇ ಮನೆಮಾತಾಗಿದೆ.

ಡಾ. ಗಣೇಶರ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವತ್ತ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ತಂಡದ ಎಲ್ಲರ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸೇರಿದೆ. ಡಾ. ಗಣೇಶರ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಮೂಲ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾದ ಮಂಟಪರ ಅನುಭವ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಚಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಗಳು ಈವಾಗಲೇ ಬಂದುಹೋಗಿವೆ.  

ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಿದ ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು ಕರ್ನಾಟಕೀ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಮೂಹ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಭಾಗವತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಅನುಭವದ ಮೊದಲೇ ಸಂಗೀತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಚೆಲುವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದವರು. ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೇ ಅವರನ್ನು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತಂದಿತು.

ಗಣೇಶರಂತಹ ಮೇರು ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಾ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಯಶೀಲರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ರಂಜಿಸಿ ಮೆಚ್ಚಿಸಿದವರು ವಿದ್ವಾನ್ ಗಣಪತಿ ಭಟ್ಟರು. ಈ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಅವರ ತಪಸ್ಸು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳ ಸುತ್ತ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ಸಂವಾದ, ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ!

ಭಾಗ ೧:

ಭಾಗ ೨:

ಭಾಗ ೩:

ಭಾಗ ೪:

ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನದ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ!
ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನದ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳು

Thursday, June 9, 2016

ಅಂಬರಕೇರಿಸಿದ ಬಿಂಬಗಳು


ಚಿತ್ರ: ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಕೃಪೆ
https://www.facebook.com/mevlana/photos/a.424140758184.199763.64655903184/10154136236973185/?type=3&theater

ಕಾಡಿನ
ಕೂಸುಗಳ
ಬಿಂಬಗಳು
ಅಂಬರದ
ಚಂದಿರನಂತೆ
ಬೆಳಗಲು
ಕರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಗರಿಗೆದರಿ
ಕನಸುಗಳ
ನವಿಲಾಗಿ
ನವಿರಾಗಿ
ನಲಿನಲಿದು
ನಾಳೆಯ
ನವ ನಡೆಯ
ನಾದವ
ನೂದುವ
ಕಿನ್ನರಿಯ
ಕೈಗಿತ್ತು
ನಾಭಿಯಿಂ
ನೆಗೆವ
ಓಂಕಾರದ
ಒರತೆಯನೆಬ್ಬಿಸಿ
ಮಮತೆಯ
ಮಲ್ಲಿಗೆಯ
ಮುದವಿತ್ತು
ಬತ್ತಿದ ನೆಲದಲಿ
ನಗೆಮುತ್ತುಗಳ ಬಿತ್ತಿ
ಹೆಮ್ಮರದ ಬದುಕು
ಮೊಳೆಯಲು
ಪ್ರೇಮದ ಮಳೆ
ಮಾಗುವ
ಮುಗಿಲಿಗೆ
ಮುದವಿಡುವ
ಮದ್ದು ಅರೆದಿತ್ತು

Tuesday, June 7, 2016

ಜೂನ್ ೨೫ರಂದು ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಯಕ್ಷಸಾಹಸ



ಅಭ್ಯುದಯ (ರಿ) ಮತ್ತು ಮಂಟಪ ಕುಟುಂಬದವರ ಜಂಟಿ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶದ ಅಪರೂಪದ ಆಟ ಜೂನ್ ೨೫ ಸಂಜೆಗೆ.

ಈ ಬಾರಿಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪದ್ಯಗಳಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶನವಿಟ್ಟಿರುವುದು.

ಶ್ರೀ ದೇವಿದಾಸ ವಿರಚಿತ ಬಬ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗದ ಪ್ರಸಂಗವಿರುತ್ತದೆ. ಕುವೆಂಪು ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಗುವ ಆಟವು ೪-೫ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಅನಧಿಕೃತ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಾತ್ರವರ್ಗ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ.

ಹಿಮ್ಮೇಳ:

ಭಾಗವತರು: ಸರ್ವೇಶ್ವರ ಹೆಗಡೆ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹಿಲ್ಲೂರು
ಮದ್ದಲೆ: ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ಫಾಠಕ್, ದೇವದಾಸ ರಾವ್
ಚೆಂಡೆ: ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಭು

ಮುಮ್ಮೆಳ:

ಬಾಲಗೋಪಾಲ: ಗುರುರಾಜ ಐತಾಳ
ಪೀಠಿಕೆ ಸ್ತ್ರೀವೇಷ: ಮಂಟಪ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಮಾಧುರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮದಾ

ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ:

ಅರ್ಜುನ: ಐರೋಡಿ ಗೋವಿಂದಪ್ಪ
ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ: ಮಂಟಪ ಪ್ರಭಾಕರ ಉಪಾಧ್ಯ
ಬಬ್ರುವಾಹನ: ಆಲೂರು ನಾಗರಾಜ
ಉಲೂಪಿ: ಬೇಗಾರು ಶಿವಕುಮಾರ್
ಮಂತ್ರಿ: ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಉರಾಳ
ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ: ಮಹಾಬಲ ನಾಯಕ್
ವೃಷಕೇತು: ಉಪ್ಪುಂದ ಸುಧಾಕರ
ಮಹಾಶೇಷ: ಬೆಳೆಯೂರು ಸಂಜಯ
ಕೃಷ್ಣ: ಮನೋಜ್ ಭಟ್
ಹಾಸ್ಯ: ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಹೊಸಂಗಡಿ

ವೇಷ ಭೂಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾಧನ ಸಹಕಾರ: ಉರಾಳ ಬಳಗ, ಗೋವಿಂದ ಉರಾಳ, ರಾಜಶೇಖರ ಹಂದೆ

ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಏಳುಬೀಳುಗಳಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿಿ ಇಡೀ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ೧೦೦ ಪ್ರತಿಶತ: ನ್ಯಾಯಕೊಟ್ಟು ಆಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಚೌಕಟ್ಟು ರಂಗ ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಂಗ ಕಥನದ  ಕುರಿತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯಾಯ ಸಿಗುವುದು ಖಂಡಿತವಾದರೂ ಅವಸರದ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಸ ಮತ್ತು ರಂಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುತೂಹಲವೇ ಪ್ರಜ್ನಾವಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೆಳೆಯಲಿದೆ.

Sunday, June 5, 2016

ನಿಮ್ಮ ಸಹಾಯ ಇರಲಿ! -ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸುತ್ತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆ!!


ಸಮೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ, ಈ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ.
https://docs.google.com/forms/d/1nt95v-omf0_tpv-q1Qgkez9wv_IJ827xCYHptRmI2oc/viewform

ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಕಲೆಯಾದ ಯಕ್ಷಗಾನ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಸೌಭಾಗ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಕಲೆಯ ಉಳಿವು ಬೆಳೆವಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕುದಾರರು ಸಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಸುತ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಪಂಚವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಜೊಳ್ಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿ ಕಲೆಯ, ಕಲಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಕಲಾರಸಗ್ರಾಹಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಪಾತ್ರವೂ ಹಿರಿದು.

ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭಿಮಾನಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗದವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಿತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಸಮಗ್ರ ಯಕ್ಷಗಾನದ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವತ್ತ ಇದೊಂದು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನ!

ದಯವಿಟ್ಟು ಆಶಾವಾದದಿಂದ, ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕನ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವತ್ತ ನಿಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆಗೆ ಕೃತಜ್ನತೆಯ ನಮನಗಳು!

ಒಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವತ್ತ ನಿಮ್ಮ ಗೂಗಲ್ ಲಾಗಿನ್ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಗುರುತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಳುಕು ಮತ್ತು ಹಂಗಿಲ್ಲದೇ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಟವಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಸಲ್ಲುವಂತೆ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತೀರಿ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ.

ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.

ಕನಿಷ್ಟ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮಂದಿಯಾದರೂ ಭಾಗವಹಿಸಲಿ ಎಂಬ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಬಿತ್ತರಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಸಾರಲಾಗುವುದು!

ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರಿಗೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶವೂ ಇರುತ್ತದೆ.

ಸಮೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ, ಈ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿರಿ.
https://docs.google.com/forms/d/1nt95v-omf0_tpv-q1Qgkez9wv_IJ827xCYHptRmI2oc/viewform

ನಮನಗಳೊಂದಿಗೆ,
ನಟರಾಜ ಉಪಾಧ್ಯ

Thursday, June 2, 2016

ಪ್ರೇಮದ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಕ್ಕೊಂದು ಕರೆಯೋಲೆ!

ಪ್ರೇಮದ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಕ್ಕೊಂದು ಕರೆಯೋಲೆ!


ಆದರ್ಶದ
ದಾರಿದೀಪವು
ಸಾಧನೆಯ
ಹಾದಿಗೆ
ಕರೆತಂದರೂ
ದಾರಿ ದುರ್ಗಮ
ಏಳು ಬೀಳು
ಅಪಘಾತ ಗಾಯ
ಖಂಡಿತ
ಒಪ್ಪು ತಪ್ಪುಗಳ
ನಡುವೆ
ಮೌಲ್ಯಗಳ ಗೊಂದಲ

ಬೊಗಳುವವರು
ಕಾಲೆಳೆವರು
ಎದೆಗೆ ಬೆನ್ನಿಗೆ
ಚೂರಿ ಹಾಕುವರನೇಕ
ಭೀತಿ ಗೊಂದಲ
ಸಂಶಯ ಅಧೀರತೆ
ತುಂಬಿ ರಾಜಿನಾಮೆಯ
ಅಂಟು ಕಾಲಿಗಂಟಿ
ಮುಂದಡಿ ಹಿಂದಡಿ
ಇಡಲಾಗದ
ಬಯಲಿನ
ಬೆರ್ಚಪ್ಪನಂತೆ
ಜೀವಚ್ಛವ
ಬದುಕು ದುರ್ಭರ

ಕರಾಳ ಕತ್ತಲಲೂ
ಮಿನುಗುತಿದೆ
ನನ್ನ ನಿನ್ನೊಳಗಿನ
ಪ್ರೀತಿಯ ನಂದಾದೀಪ
ಧನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯ
ಎಣ್ಣೆಯಲದು ಬೆಳಗಲು
ನಂಬಿಕೆಯ ಬತ್ತಿ
ಹೊಸೆಯಲೇಬೇಕು

ಪ್ರೀತಿಯ
ಬೆಳಕಕಲೊಂದಾಗಿ
ಮುಂದಡಿ ಇಡೋಣ
ದಿನದಿನದ ವ್ಯವಹಾರವು
ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಂಬಂಧದ
ಹೆಮ್ಮರವಾಗಲು
ಸ್ನೇಹದ ಸಾರ
ಸೋರೋಣ
ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಮವು
ಹಣ್ಣಾಗಿ ಕೈಸೇರಲು
ಸಾಧಾರಣ ನಡೆಯೇ
ನೃತ್ಯದ ಲೀಲೆಯಾಗಿ
ನಿರಂತರ
ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ

ಸುತ್ತಲಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ
ಮೈಲುಗಟ್ಟಲೆ ಮೀರಿ
ಮೆರೆಯಲು
ಸೇವೆಯೆಂಬ
ಪಲ್ಲಕಿಯನೇರಿ
ಸಾಗರಿಕೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ
ಕೂಡಲು
ಮದುವೆಯ ದಿಬ್ಬಣಕೆ
ಭಾಜಾಭಜಂತ್ರಿ
ಮೊಳಗಲು
ಆಶಾವಾದದ
ಗರ್ನಾಲಿನಲಿ
ಪೈಶಾಚಿಕ
ಪಿಡುಗಗಳು
ಪರಾರಿ

ನಾ ನಡೆವ ದಾರಿಯೇ
ಸಾಫಲ್ಯದ ಸೋಪಾನವಾಗಿ
ಸಾಧನೆಯ ಸಾಹಸವು
ಹಿಡಿಕಡ್ಡಿಯಷ್ಟು
ಹಗುರವಾಗಿ
ಸುತ್ತ ಸೇರಿದ
ಸೋತು ನಲುಗಿ
ದೈನ್ಯತೆ ತುಂಬಿದ
ಬಾಡಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಲಿ
ಬಣ್ಣಗಳು ಚಿತ್ತಾರವಾಗಿ
ಮಿಂಚಲು
ಮೆರವಣಿಗೆಯು
ಮರಿಗಳಾಗಿ
ದಿಬ್ಬಣಗಳು
ಅನಂತವಾಗಲಿ

ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಸಹಕರಿಸಿ!


ಯಕ್ಷಗಾನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕಲೆ. ನಾಡಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲಾಂಛನ.

ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೆರೆವ ಪಡುವಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ನೆಲೆ ಊರಿ ದೇಶಾಂತರವೂ ಆಗಿದ್ದು ಸಂತಸದ ವಿಷಯ. ಬಯಲು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿದ್ದ ಮೂಡಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವುದು ಖೇದಕರ. ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪಡುವಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೆ ಹರಡುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ, ಆ ಮೂಲಕ ಮೂಡಲಪಾಯದ ಪುನ:ಶ್ಚೇತನಕ್ಕೂ ಚಾಲನೆ ಸಿಗುವಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಸಹಕರಿಸಲಿ.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಒಯ್ಯುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿಯ ಪಾತ್ರ ಬಹು ಹಿರಿದು. ಆಯಾ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ  ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಆಟಗಳು ಮೊದಮೊದಲು ನಿಗದಿಯಾಗುವುದಿದ್ದರೂ  ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ.

ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಸಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.

ಉತ್ತಮ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಲಾಭದ ಆಸೆಯಿಲ್ಲದೇ ಉಳಿದ ಹಣವನ್ನು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹಂಚುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಟಗಳ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ಮೇಳದವರು ಸಹೃದಯತೆಯಿಂದ ಸಹಕರಿಸುವುದು ಈ ಮೇಳದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದು.

ಈ ವರ್ಷವೂ ಶ್ರೀ ಹಾಲಾಡಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮೈಯ್ಯ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕೋಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಗಾಣಿಗರ ಜಂಟಿ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಈ ಮೇಳದ ತಿರುಗಾಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉದ್ದಗಲದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ದಿಗ್ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಈ ಮೇಳವು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಯೋಜನೆಯ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಖರ್ಚನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಹೊಸಹೊಸ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವು ನಡೆವಂತೆ ಸಹಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಮೇಳವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕಾಗಿ ಕೋರಿಕೆ.

ಅಖಂಡ ಕರ್ನಾಟಕದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಅಪರಿಮಿತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ನತಾಪೂರ್ವಕ ನಮನದೊಂದಿಗೆ:

ಶ್ರೀ ಹಾಲಾಡಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಮೈಯ್ಯ: 9141732977
ಶ್ರೀ ಕೋಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಗಾಣಿಗ: ‍9880895334


Wednesday, June 1, 2016

ದೊಡ್ಡಾಟದೊಳಗಣ ಸಣ್ಣಾಟ


Image courtesy:
https://s-media-cache-ak0.pinimg.com/236x/72/6e/4b/726e4b6d7d537498de325b54d8955a23.jpg

ದೊಡ್ಡಾಟದೊಳಗಣ ಸಣ್ಣಾಟ

ಮೊಗೆದಷ್ಟೂ
ಆಳವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಿ
ಮತ್ತಷ್ಟು ನೀರು ತುಂಬುವ
ಕೆರೆಯಂತೆ ಈ ಬದುಕು
ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬರೀ ಬರಡು

ದಡ ಮತ್ತು ತಳದ
ನಡುವೆ ಸ್ತರಗಳಲಿ
ಹರಡಿದೆ ವಿಧವಿಧದ
ಲೋಕಗಳು
ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇರಲು ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಸಲ್ಲು
ಒಂದೆಡೆ ನಿಂತರೆ ನಿಲ್ಲು
ಇಲ್ಲಾ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಡೆದಾಡು

ಕೆರೆಯೊಳಗಿನ
ಕತ್ತಲೆಯ ಆಳಕ್ಕೆ
ಕೊನೆಯಿಲ್ಲ
ದಡದಾಚೆಯ ದಿಗಂತ
ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲೂ
ಅನಂತ

ಕೈಗೆಟಕದೇ
ಬಾಯ್ತೆರೆದ ಬಾನು
ನಿತ್ಯ ನೃತ್ಯದ
ನಿರಂತರ ಸಂಗಾತಿ
ರವಿ ಶಶಿ ವರುಣರನಿತ್ತು
ಸಲಹುವ ತಾಯಿ
ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಕಲ್ಪನೆಯ
ಕೂಸುಗಳನ್ನಿತ್ತು
ಕಾಡುವ ಮಾಯಾವಿ

ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಸಾಯಲಿಕ್ಕಿದೆ
ಹುಟ್ಟು ಸಾವಿನ ನಡುವೆ
ನಾನೇನೂ ಮಾಡಬಲ್ಲೆ
ಏನ ಏಕೆ ಮಾಡಲಿ
ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ
ಎಲ್ಲವೂ, ಇಲ್ಲಾ ಏನಿಲ್ಲವೂ

ಊಟ ಓಟ ಕಾಟಗಳ
ನಡುವೆ ನನ್ನಿರುವೇ
ಒಂದು ಸವಾಲು
ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ
ಮುದಕೊಡುವ
ನನ್ನಾಟವು

ನಾ ಎಷ್ಟೇೆ
ಎಳೆದರೂ
ಬೆಳೆದರೂ
ಮುಗಿಯದು
ಈ ಮೈದಾನವು
ಆಟಕೆ ಮೀರದೆ
ಮೇಯುವುದೇ
ಮೊದಲ ವಿಧಾನವು

ಸೋಲುಗೆಲುವು
ಕೂಡಿಸಿ ತೂಗಿಸಿ
ಆಟದಲೇ
ಸಾಗಿದರೆ
ಕೈಗೆಟುಕುವುದು
ನವನವೀನ ಸವಾಲು

ಅನಂತ ನಿರಂತರವ
ಒಡಲಿನಲಿ ತುಂಬಿದ
ಭಗವಂತನ ಅನುಭೂತಿ
ನನ್ನೊಡಲಲಿರಲು
ಕ್ಷಣಿಕದ ಕುನ್ನಿಯ ಮಿತಿಯ
ನಾನು ನನ್ನಲ್ಲೇ ಕರಗಿ
ಉಳಿವುದೇ ಎಲ್ಲದರ
ಅಳಿವು ಉಳಿವು ಬೆಳವಿಗೆ
ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಸಲ್ಲುವ ಸೇವೆಯು!

ಅನಂತದಲಿ ಶೂನ್ಯ
ಶೂನ್ಯದಲಿ ಅನಂತ
ಕ್ಷಣಿಕದಲಿ ನಿರಂತರ
ನಿರಂತರದಲಿ ಕ್ಷಣಿಕ
ಬೆಳಕಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಕತ್ತಲು
ಕಾರ್ಗತ್ತಲಲೂ ಬೆಳಗುವ ಬೆಳಕು

ವೈರುಧ್ಯಗಳು ಕೂಡಿ
ಕರಗಿ ಉಳಿವುದೇ
ಬಿಂದುವಾದರೂ
ಸಾಗರದಲೊಂದಾಗಿ
ಮೆರೆವ ಮಹತ್ತರವು!

Wednesday, May 25, 2016

ಹೂವಿನ ಕೋಲು - ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಹೊಳ್ಳ ಜಿ.

ಹೂವಿನ ಕೋಲು

ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯು ಯಕ್ಷಗಾನದ ತವರೂರು. ಆದರೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷವಿಡೀ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಯಲಾಟಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಮಳೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಯಲಾಟದ ಮೇಳಗಳೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತೆ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಪುನಹ ತಿರುಗಾಟಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಲದ ಈ 6 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇತ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಇಲ್ಲದೇ ಅತ್ತ ಕುಲಕಸುಬನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಗದೇ, ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆ, ಹೂವಿನಕೋಲು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮೇಳಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೂವಿನಕೋಲು ಕಲಾಪ್ರಕಾರವು ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದಾದರೂ, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ತುಂಬಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಹೂವಿನಕೋಲು ಪ್ರದರ್ಶನವು ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಂತೆ ತಾಸುಗಟ್ಟಲೆ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ 10-15 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹೂವಿನಕೋಲು ಪ್ರದರ್ಶನವು ನವರಾತ್ರಿ ದಿನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಹಗಲುರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೇ ಮಳೆಗಾಲವಿಡೀ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೂವಿನಕೋಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರು ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಹುಡುಗರು ಸಮವಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಲೆಯಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹುಡುಗಿಯರೂ ಕೂಡಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ 4-5 ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಗಂಟೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದೂ ಇದೆ.
ಒಂದು ಹೂವಿನಕೋಲು ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರು, ಮದ್ದಳೆಗಾರರು, ಶ್ರುತಿವಾದಕರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 5 ಜನ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಚೆಂಡೆವಾದಕರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೇ ಸ್ವಲ್ಪ ತರಬೇತಿ ಕೊಟ್ಟು , ನವರಾತ್ರಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಟಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಪಾದನೆಯೂ ಆಗುತ್ತದೆ, ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಶ್ರುತಿ, ಲಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥ ಹೇಳುವ ತರಬೇತಿಯೂ ದೊರೆತಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೂವಿನ ಕೋಲು ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಟೇಬಲ್ ಫ್ಲವರನ್ನು ಹೋಲುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳೇ "ನಾರಾಯಣಾಯ ನಮೊ ನಾರಾಯಣಾಯ . . . . " ಎಂಬ ಮಹಾನವಮಿಯ ಚೌಪದಿಯ 4-5 ಸೊಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ ಭಾಗವತರು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳು ಆ ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಯ ಪದ್ಯವಾಗಲೀ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಪದ್ಯವಾಗಲೀ ಹಾಡುವ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವರು ಅವುಗಳನ್ನೂ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಅಪರಾಧವಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಭಾಗವತರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ ಕೋಲಾಟದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಮಕ್ಕಳು ಕುಳಿತಲ್ಲಿಯೇ  ತಾಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೋಲು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹೀಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಧಾರಿತ ಈ ಹೂವಿನಕೋಲು ಕಲೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಶಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ಅದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೂವಿನಕೋಲು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಅಲ್ಲದೇ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳೂ ಕೂಡಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಂತಸದ ಸಂಗತಿ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟ ಆಕಾಡೆಮಿಯು, ಯಕ್ಷಗಾನದ ಒಂದು ಉಪಕಲೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಹೂವಿನಕೋಲಿನ ಪುನಶ್ಚೇತನಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಒಳ್ಳೆಯದು.


( ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂಡವೊಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು )

ಲೇಖನ : ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಹೊಳ್ಳ ಜಿ.
‘ಹಂಸ’- ಪಾಂಡುರಂಗನಗರ,
ಬ್ರಹ್ಮಾವರ.

ಜುಲಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಗರ 'ಸಂಯಮಂ' ತಾಳಮದ್ದಲೆ ತಿರುಗಾಟದ ತಯಾರಿ - ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಹೊಳ್ಳ ಜಿ.


(ಶ್ರೀ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಹೊಳ್ಳರು ಬ್ರಹ್ಮಾವರ ಶ್ರೀನಿಕೇತನ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರು, ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಡಗುತಿಟ್ಟಿನ ಭಾಗವತರು, ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕಾಗಿ ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿ ಸದಾ ತಲ್ಲೀನರು, ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಸಂಚಯದಲ್ಲಿ ಮುಡಿಪಾದವರು, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಹನವಾದ ಬರವಣೆಗೆಯನ್ನು ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು! ಮುಖಪುಸ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಈ ಬರಹವನ್ನು ಅವರ ಅನುಮತಿ ಮೇರೆ ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವದ ಇನ್ನೊಂದು ಆರತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ.)

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟಗಳಿಗೆ ಮೇಳಗಳು ಇರುವಂತೆ, "ಸಂಚಾರಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಳಿ" (ಸಂಯಮಂ) ಎಂಬುದು ತಾಳಮದ್ದಲೆಯ ಒಂದು ಮೇಳ. ಇದು 1990ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವ ಸಾಮಗರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆಗಾಗಿ ಮೇಳ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡವರು ಇವರೇ ಪ್ರಥಮ ಇರಬೇಕು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಾಣಗಣಪತಿ ಭಟ್, ತೆಕ್ಕಟ್ಟೆ ಆನಂದ ಮಾಸ್ಟರ್, ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗರು , ಅಳಿಕೆ ರಾಮಯ್ಯ ರೈ ಮೊದಲಾದ ಘಟಾನುಘಟಿ ಕಲಾವಿದರು ಇದ್ದಿದ್ದರು. ನಡುವೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡು ಈಗ ಹೊಸ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ವಂತ ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ, 'ಸಂಯಮಂ(ರಿ)' ಆಗಿ ಪುನಹ ತಿರುಗಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
(Photo courtesy: http://www.daijiworld.com/images1/savi_070511_samaga8.jpg)
ವಾಸುದೇವ ಸಾಮಗರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲು ನಾನಲ್ಲ , ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಶಕ್ತರಲ್ಲ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ನಾಲ್ಕಾರು ಜನ ಕುರುಡರು ಆನೆಯೊಂದನ್ನು ಮುಟ್ಟಿನೋಡಿಕೊಂಡು ವರ್ಣಿಸಿದಂತೆ ಆದೀತು ಅಷ್ಟೆ. ಅವರು ತೆಂಕು ಹಾಗೂ ಬಡಗು ಎರಡೂ ತಿಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ , ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವೇಷಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದವರು , ಹರಿಕತೆ ದಾಸರೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ರಾಗ ಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಉಳ್ಳವರು , ತಾಳಮದ್ದಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ ಎಲ್ಲಾರೀತಿಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲವರು. ಅಂತಹ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ವಾಸುದೇವ ಸಾಮಗರ ಕನಸಿನ ಕೂಸು ಈ 'ಸಂಯಮಂ'.
ಕರಾವಳಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡಾ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಿತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು - ಸುಮಾರು ಮೂರರಿಂದ ಮೂರುವರೆ ಗಂಟೆಗಳ ತಾಳಮದ್ದಲೆ. ಎರಡನೇದಾಗಿ ಪಾತ್ರಮಿತಿ - ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕೇ ಜನ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳು. ಹೆಚ್ಚು ಪಾತ್ರಗಳಿರುವ ಪ್ರಸಂಗವಾದರೂ ಅವರೇ ನಾಲ್ಕು ಜನ ನಿಭಾಯಿಸುವರು. ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪದ ಇಲ್ಲವಾದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಘಟಕರ ಸ್ನೇಹಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುಬಿದ್ದು ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ಇದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಮಾಡಿದ್ದೂ ಇದೆ. ಮತ್ತೆ ಆಪತ್ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡದ್ದೂ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಭಾಗವತರಿಗೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾದಾಗ, ನಾನೂ ಕೂಡಾ ಹೋಗಿದ್ದೆ. ಇನ್ನು ಅವರದ್ದೇ ಆದ ಸಮವಸ್ತ್ರ , ಅವರದೇ ಸ್ಟೇಜ್ , ಅವರದೇ ಮೈಕ್ , ಅವರದೇ ಹ್ಯಾಲೋಜಿನ್ ಲೈಟ್ , ಅವರದೇ ಜನರೇಟರ್ , ಅವರದೇ ವಾಹನ ... ಹೀಗೇ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರದ್ದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಂಘಟಕರನ್ನು ಕೇಳಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ಉಂಟಾಗಬಾರದು ಎಂಬುದೇ ಅವರ ಉದ್ದೇಶ. ದೂರದ ಊರಾದರೆ ಸರಳವಾದ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಕೇಳಿಯಾರು ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಇಲ್ಲದ ಊರಾದರೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಬಯಸಿಯಾರು ಅಷ್ಟೆ.
ಇದು ಸಾಮಗರ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಮಯಮಿತಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಗೂ ಸಾಮಗರ ನಿರ್ದೇಶನ ಇದೆ. ತಾಳಮದ್ದಲೆಗೆ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಕಲಾವಿದರೊಳಗೆ ಅವಲೋಕನದ ಕ್ರಮ ಇದೆ, ಒಳಿತು ಕೆಡುಕುಗಳ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭಾಗವತಿಕೆಗೂ ನಿರ್ದೇಶನವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಎಡಿಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಎಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಅವರು ಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಬಹು ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವ ಪುಸ್ತಕ ಅದು. ಈ ವರ್ಷ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತಾರು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ , ಅ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮರು ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿದ್ದಾರೆ. ಅ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಅವರು ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಖರ್ಚಿನ ಮಿತಿ ಇರುವುದು. ಸಂಘಟಕರಿಗೆ ಹೊರೆಯಾಗಬಾರದೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ಮುಂದಿನ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೀಳ್ಯ ಎಂಟು ಸಾವಿರಕ್ಕೆ ಏರಬಹುದೋ ಏನೋ ಅಷ್ಟೆ , ಅದಕ್ಕಿಂತ ಖಂಡಿತಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಮಾಡಿಸಿದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹಣ ಕೊಟ್ಟಾಗ ಅವರು ಆ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ವಿನಯ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟು ಹೋಗಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬೇರೆ ತಾಳಮದ್ದಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಕೊಡುವ ಸಂಭಾವನೆ ಹಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಗರ ಇಡಿ ತಾಳಮದ್ದಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸೂರಾಲು ರವಿಕುಮಾರ್, ಹೆಬ್ರಿ ಗಣೇಶ್ ಕುಮಾರ್ , ಗಜಾನನ ಹೆಗಡೆ ಇವರೆಲ್ಲ 'ಸಂಯಮಂ'ನಿಂದಲೇ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಭಾಗವತರು. ಅದೇರೀತಿ, ಅನೇಕ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಾಮಗರು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ , ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಪೂಕಳ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಮತ್ತು ನಿಟ್ಟೂರು ಅನಂತ ಹೆಗಡೆಯವರು (ಇನ್ನೋರ್ವರ ಹೆಸರು ನೆನಪಿಲ್ಲ) 'ಸಂಯಮಂ'ನ ಖಾಯಂ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರೊ. ಎಂ.ಎ.ಹೆಗಡೆ , ಡಾ.ವೈಕುಂಠ ಹೇರಳೆ ಮೊದಲಾದವರು ಆಪತ್ಕಾಲದ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಈ ವರ್ಷವೂ ಜುಲಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಗರ 'ಸಂಯಮಂ' ರಥ ತಿರುಗಾಟವನ್ನು ನಡೆಸಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.



 'ಸಂಯಮಂ' ತಂಡದ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಸಕ್ತರು ಶ್ರೀಯುತ ವಾಸುದೇವ ಸಾಮಗರನ್ನು ಚರವಾಣಿ  9448624370ಯಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು!

ಸವಿ ನೆನಪಿನ ದೃಶ್ಯ ದಾಖಲೆ - ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾಳಗ ಉತ್ಸವ - ಶಿವಮೊಗ್ಗ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ ಮತ್ತು ೭, ೨೦೦೭


ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಾಳಗ ಉತ್ಸವ - ಶಿವಮೊಗ್ಗ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ ಮತ್ತು ೭, ೨೦೦೭
ಅಭ್ಯುದಯ (ರಿ) ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸ೦ಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ೨೪ ತಾಸುಗಳ ಆಹೋರಾತ್ರಿ ಅವಿರತ ಪ್ರದರ್ಶನ

ದಾಖಲೆ - ಡಾ. ರತ್ನಾಕರ್

೬.೧೦.೨೦೦೭
ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರ೦ಭ

೧. ಸುಧನ್ವಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗ - ಯಾಜಿ ಯಕ್ಷ ಮಿತ್ರ ಮ೦ಡಳಿ, ವಾಲ್ಗಳ್ಳಿ - ಸ೦ಜೆ ೬ ರಿ೦ದ
೨. ಬಬ್ರುವಾಹನ ಕಾಳಗ - ಮಕ್ಕಳ ಮೇಳ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ - ರಾತ್ರಿ ೯ ರಿ೦ದ

೩. ತಾಮ್ರಧ್ವಜ ಕಾಳಗ - ಕೋಟ ಹೆಚ್. ಶ್ರೀಧರ ಹ೦ದೆ ಆಯ್ದ ತ೦ಡ - ರಾತ್ರಿ ೧೧ ರಿ೦ದ

೭.೧೦.೨೦೦೭
೪. ಯಕ್ಷೋತ್ತಮ ಕಾಳಗ - ಯಕ್ಷಗಾನ ಕೇ೦ದ್ರ, ಉಡುಪಿ - ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೨ ರಿ೦ದ
೫. ಚಿತ್ರಸೇನ ಕಾಳಗ - ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಜನಾರ್ದನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾ ಮ೦ಡಳಿ, ಅ೦ಬಲಪಾಡಿ - ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೪ ರಿ೦ದ

೬. ಲವ-ಕುಶ ಕಾಳಗ - ಪೂರ್ಣಚ೦ದ್ರ ಯಕ್ಷಕಲಾ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾನ, ಕೊ೦ಡದಕುಳಿ - ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬ ರಿ೦ದ

೭. ಮೈರಾವಣ ಕಾಳಗ - ಸುಣ್ಣ೦ಬಳ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್ ನೇತೃತ್ವದ ತ೦ಡ - ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೯ ರಿ೦ದ

೮. ಇ೦ದ್ರಜಿತು ಕಾಳಗ & ರಾವಣ ವಧೆ - ಇಡಗು೦ಜಿ ಮೇಳ - ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ರಿ೦ದ

೯. ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗ - ಶ್ರೀ ವೀರಾ೦ಜನೇಯ ಯಕ್ಷ ಮಿತ್ರ ಮ೦ಡಳಿ, ಬ೦ಗಾರಮಕ್ಕಿ - ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೩ ರಿ೦ದ

ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರ೦ಭ
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxdMFTlf3DGQIdQtbJK1WJ4e

ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಥನಗಳ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ-ಪಾನಉ೦೧೪-Maiyas 'ಸು'ದರ್ಶನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇ ೨೦೧೬-ಸಮಗ್ರ ದೃಶ್ಯ + ಚಿತ್ರಾವಲೋಕನ


1. ದಕ್ಷ ಯಜ್ನ

ದೃಶ್ಯ
1.1 https://youtu.be/VwekoGCFR3A

ಚಿತ್ರ
1.2.1 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154222662068436.1073742174.628853435&type=3

1.2.2 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154222746193436.1073742175.628853435&type=3

1.2.3 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154223437668436.1073742176.628853435&type=3

1.2.4 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154223468803436.1073742177.628853435&type=3

1.2.5 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154223483273436.1073742178.628853435&type=3


2. ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ

ದೃಶ್ಯ
2.1 https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxfuDt2AVIv9iKQFgPNK0gHl

ಚಿತ್ರ
2.2.1 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154224882048436.1073742179.628853435&type=3

2.2.2 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154225335153436.1073742180.628853435&type=3

2.2.3https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154225510108436.1073742181.628853435&type=3

2.2.4https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154225531658436.1073742182.628853435&type=3

2.2.5 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154225552488436.1073742183.628853435&type=3

3. ಆದರ್ಶ ದಂಪತಿ

ದೃಶ್ಯ
3.1 https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxd0HyU4Ig9QwmHyuRgcNai9

ಚಿತ್ರ
3.2.1 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154227827118436.1073742184.628853435&type=3

3.2.2 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154227859823436.1073742185.628853435&type=3


4. ಸುಧನ್ವಾರ್ಜುನ

ದೃಶ್ಯ
4.1 https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxeQqSE3nr7h-CKjxlV_1AXB

ಚಿತ್ರ
4.2.1 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154230596443436.1073742186.628853435&type=3

4.2.2 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154230610228436.1073742187.628853435&type=3

4.2.3 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154230628248436.1073742188.628853435&type=3

4.2.4 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154230631738436.1073742189.628853435&type=3


5. ಸಭಾಕಲಾಪ

ದೃಶ್ಯ
5.1 https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxfM2sOofp4qqp-wYjFMj1az

ಚಿತ್ರ
5.2 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154231909698436.1073742192.628853435&type=3


6. ಕಂಸವಧೆ

ದೃಶ್ಯ
6.1 https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxd4W5CPAmiCKflrInlJYSjF

ಚಿತ್ರ
6.2.1 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154231624718436.1073742190.628853435&type=3

6.2.2 https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154231660138436.1073742191.628853435&type=3

Tuesday, May 24, 2016

ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಥನಗಳ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ-ಪಾನಉ೦೧೩-ಮಂಟಪಾಭಿನಂದನ:ದೃಶ್ಯ+ಚಿತ್ರಾವಲೋಕನ

ಇಡೀ ದಿನ ಹೊಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ದೃಶ್ಯ +ಚಿತ್ರಾವಳಿಗಳಿಗಳ ಕೊಂಡಿಗಳು!

1. ಉದ್ಘಾಟನ ಮಂಟಪ:
ದೃಶ್ಯ:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxctE4zzm5ovoFDt-TWRorGK
ಚಿತ್ರ:
https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154239831638436.1073742193.628853435&type=3

2. ವಿಚಾರ ಮಂಟಪ:
ದೃಶ್ಯ:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxd3nsFtcfU3BKoYqmbm_hek
ಚಿತ್ರ:
https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154239942398436.1073742194.628853435&type=3

3. ಬಹುಮುಖಿ ಮಂಟಪ:
ದೃಶ್ಯ:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxe8MPe2yx1MB7uy8gcAcyq8
ಚಿತ್ರ:
https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154240801703436.1073742195.628853435&type=3


4. ಸಂವಾದ ಮಂಟಪ:
ದೃಶ್ಯ:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxejcol9ZGEiqPB-Sk2HPmcp
ಚಿತ್ರ:
https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154241030293436.1073742196.628853435&type=3

5. ಸಮ್ಮಾನ ಮಂಟಪ:
ದೃಶ್ಯ:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxfl6B1kMbCwrIQeLHIyNK9V
ಚಿತ್ರ:
https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154241127598436.1073742197.628853435&type=3

6. ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂಟಪ:
ದೃಶ್ಯ:
https://www.youtube.com/playlist?list=PLfMnpdlFWcxcC35F1mvJ6f4wygjzviHda
ಚಿತ್ರ:
https://www.facebook.com/media/set/?set=a.10154241268458436.1073742198.628853435&type=3

ಮುಖಪುಸ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಾವಳಿಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ಆಯಾ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯ ಕೊಂಡಿಗಳ ತಲೆಬರಹದಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯ!

ಮೇ ೨೦ರ ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಶತಾವಧಾನಿ ಗಣೇಶರ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಲೇಖನ


ಮುಖಪುಸ್ತಿಕೆಯಲ್ಲಿಅಶೋಕವರ್ಧನರ ವರದಿ
https://www.facebook.com/athreebook/posts/10209397929367192

ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿ:
https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1594023290909746&set=a.1441028246209252.1073741828.100009062725801&type=3&theater

Monday, May 9, 2016

ಪರಶುರಾಮಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿತ್ಯಕಥನ - ಎಸ್ಸೆಮ್ ಹೆಗ್ಡೆ - ೦೦೧ - ಯಕ್ಷಗಾನ ನಡೆದುಬಂದ ದಾರಿ - ನಾನು ಕಂಡಂತೆ

ಪರಶುರಾಮಸೃಷ್ಟಿಯ ನಿತ್ಯಕಥನ - ಎಸ್ಸೆಮ್ ಹೆಗ್ಡೆ - ೦೦೧ - ಯಕ್ಷಗಾನ ನಡೆದುಬಂದ ದಾರಿ - ನಾನು ಕಂಡಂತೆ

(ಶೇಷಗಿರಿ ಹೆಗ್ಡೆ, ಸಿದ್ಧಾಪುರ ಇವರು ಗುರು ಶಿಷ್ಯರು ವಾಟ್ಸ್ಯಾಪ್ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಬರುತ್ತಿರುವುದು - ಲೇಖಕರ ಅನುಮತಿ ಮೇರೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ!)


ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗೆಗೆ ನನ್ನ ಒಂದು ವೈಯ್ಯಕ್ತಿಕ ಅನಿಸಿಕೆ .
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಟ ಅದ್ಭುತವಾಗಿಯೂ ,ಆರ್ಭಟವಾಗಿಯೂ
ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ ಅಗಿನ ಪರಿಸ್ತಿತಿ ಹಾಗಿತ್ತು .
ಮೈಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಭಾಗವತರು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದರು
ಸಭೆಗೆ ಕೇಳುವಷ್ಟು ಕಂಠತ್ರಾಣದಿಂದ ಹಾಡ್ಬೇಕಿತ್ತು -ಮಾತಾಡಬೇಕಿತ್ತು .
ಆಗ ಅವರ ತ್ರಾಣ ನಾಭಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಪಂಜಿನ ಹಾಗೂ ಗ್ಯಾಸ್ ಲೈಟ್
ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ . ಇಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳು ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿಯೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು .
ಮೊದಲನೇ ಕಲಾವಿದ ಭಾಗವತನಗಿದ್ದು ,ಆತನ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಆಟ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.ಆಗ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೂ ಸಹ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಭಾಗವತ ನಡೆಸುವ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ತಾವೂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಾಗಿ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.(ಕಲಾವಿದರ ಜೊತೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೂ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಧರ್ಭಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು  ಅಜ್ಜ ದಿ.
ಬೆಳಸಲಿಗೆ ಗಣಪತಿ ಹೆಗಡೆಯವರು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಮಾತು ಬಂದಾಗಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ - ಬನ್ನಿರೈ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರವ ದಾಂಟುವರು।ಬನ್ನಿರೈ ಮೋಕ್ಷಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು। ಎಂದು ಅತಿಕಾಯ ಹೇಳುವಾಗ, ನೀವು ಮುಂದಾಗಿ ನಾವು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕೂಗಿಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ(ಇದನ್ನು ನಾನು   ಸಣ್ಣವನಿದ್ದಾಗ ತಾಳಮದ್ದಳೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದೆನೆ) ಮತ್ತೆ ಆಗ ಹಣ ಮಾಡುವ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಮಾತು ಽಅಗ ಜನ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಕಸ್ಟವೂ ಇತ್ತು ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ . ಮಾತು ನಾಳೆ ಮುನ್ದುವರಿಯುವುದು........

ಒಂದನೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವೇಷಧಾರಿ ಭಾಗವತನಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಎರಡನೇ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನ ಕೈಗೆ ಬಂತು. ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಬಹುದಾದ ರೆಡಿಮೇಡ್ ವೇಷ ಬೂಷಣಗಳು ಬಂದವು.ಟ್ಯೂಬ್ ಲೈಟ್ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶದ ಹೆಲೂಜಿನ್ ಬಲ್ಬುಗಳು ಬಂದವು. ಹಿಮ್ಮೆಳ ಹಾಗೂ ಮುಮ್ಮೇಳದ ಪ್ರತೀ ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ಬೇರೆ  ಬೇರೆ ಟ್ಯೂನ್  - ವಿಶೇಷ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ ಚಾನೆಲ್ ಮಿಕ್ಸರ್ ಗಳು  ಬಂದವು. ಅಂದರೆ ಕಲಾವಿದರ ಧ್ವನಿಯ ತ್ರಾಣ ನಾಭಿಯಿಂದ ಕಂಠಕ್ಕೆ ಬಂತು.ಇವು ಬಂದದ್ದೇ ಬಂದದ್ದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಒಂದು ಹಂತದ ಧಮ್ಮು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಈ ಹಂತದ ಮೊದಲ ದಶಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾವಣೆಯ ಗಾಳಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಾಗಿ ಬೀಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು,ರಾಗ -ತಾಳ-ಲಯಗಳು ತೂರಿ ಹೋಗಿ ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಬಂದವು. ಇದರೊಟ್ಟಿಗೇ ಕೊಂಟ್ರೆಕ್ಟುದಾರರು ಬಂದರು.  ಇಂತಿಷ್ಟು ತಾಸಿನ ಆಟಕ್ಕೆ ಇಷ್ಟು ಎಂದು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿ, ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಣ ಗಳಿಸುವ ಬಿಜಿನೆಸ್ಸ್ ಆಗಿ  ಮಾರ್ಪಾಡಾಯಿತು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿಡಿತ ಮೇಳದ ಯಜಮಾನನ ಕೈಯಿಂದ ಜಾರಿ ಕೊಂಟ್ರೆಕ್ಟುದಾರರ ಕೈಗೆ ಬಂತು.ಆಟ ಹೇಗೇ ಆಗಲಿ ಯಜಮಾನರಿಗೆ ಹಣದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಆಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿ ಬಿಡಲಿ ಟಿಕೆಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳುವ ಪರಂಪರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಯಿತು.
ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ........

ಯಾವಾಗ ವೃತ್ತಿ ಮೇಳಗಳ ಒಪ್ಪಂದದ ಆಟ ಶುರು ಆಯಿತೋ  ಯಕ್ಷಗಾನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಆಟ ಹೇಗಾದ್ರು ತಮ್ಮ ಗಳಿಕೆಗೆ ತೊಂದ್ರೆ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಇದರಿಂದ  ಯಕ್ಷಪ್ರಿಯರು ಅತಂತ್ರರಾದರು. ಇದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೇಳದ  ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದದ್ದರಿಂದ ಯಾರು ಮೊದಲನೇ ಕಲಾವಿದ ಯಾರು ಎರಡನೇ ಕಲಾವಿದ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನರು ಸೋತರು. ಇಲ್ಲಿಂದ  ಬಹುತೇಕ   ಹಿರಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಕಲಾವಿದರದ್ದೇ ಒಂದೊಂದು ಮೇಳ ತಲೆ ಎತ್ತಿತು. ವೃತ್ತಿ  ಮೇಳಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು  ರೈಸುವುದು ದುಸ್ತರವಾಯಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ರಂಗಕ್ಕೆ ತರುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊಸಕಥೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿದು ಕೆಲಕಾಲ ಮಿಂಚಿದವು. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗದ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ವ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲಾ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಎಕೋ ಎನ್ನುವ ಎಫೆಕ್ಟ್ .ಇದು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದ ಹಿಮ್ಮೇಳ ವೈಭವ
ಎಂಬ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕೇವಲ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವ ಯಾ ಅರ್ಥ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಇರುವುದರಿಂದ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಕಂಡಿತು. ಆದರೆ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭ್ರಮಾಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸಿರೂ . ಇದರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಇದರ ಜೊತೆ ಶ್ರುತಿ ಸೇರಿಸಲಾರದೇ ಮುಮ್ಮೇಳದವರು ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬಿದ್ದರು. ಹಾಡುವಾಗಿನ ಆರ್ಭಟ ಮತಾಡುವಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದಾಗ ಪ್ರೇಕ್ಶಕರಿಂದ ಧ್ವನಿ ವರ್ಧಕದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾದಾನ ಉಂಟಾಯಿತು. ಈರ್ವರಲ್ಲಿ ಗಲಾಟೆ ಆದದ್ದೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಆದರ್ಶ ನೀತಿಪಾಠಗಳಿಲ್ಲದ  ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳು ನಿಜ ಯಕ್ಷಗಾನದ  ಸೊಗಡು - ಅಬ್ಬರವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಬರುವ ಯಕ್ಷಪ್ರಿಯರ ಹಸಿವನ್ನು ತಣಿಸಲಾಗದೇ ಸೋತವು.
ಮುಂದುವರಿಯುವುದು.....

ಸತತ ಅಭ್ಯಾಸದ ಕೊರತೆಯಿಂದ  ಮಾತಾಡುವಲ್ಲಿ ರಂಜಿಸಲಾಗದ( ಕಥೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೂ ಅಷ್ಟನ್ನೇ ಮಾತಾಡಿದ್ರು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕಿತ್ತು) ಅನೇಕರು ಏನಾದ್ರು ಮಾಡಿ ತಮ್ಮತನ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಡಿದ್ದನ್ನೇ ಪದೆ ಪದೇ  ಹಾಡಿಸಿ (ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ರಿಪೀಟ್ ಆದರೆ ಸರಿ. ಇಷ್ಟು ಬೇಕೇ ಬೇಕು) ಹೆಚ್ಹು ಕುಣಿಯುವುದು ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ್ನು ತರುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನೇತರರೂ ಸಹ ಯಕ್ಷಗಾನದತ್ತ ಆಕರ್ಶಿತರಾದದ್ದು  ಮಾತ್ರ ಸತ್ಯ. ಗಳಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಳಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಾವಾದದ್ದೂ ಅಷ್ಟೇ ಸತ್ಯ. ಶ್ರುತಿ ತಪ್ಪಿದರೂ  ಚಪ್ಪಾಳೆಗೇನೂ ಕೊರತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.( ಯಕ್ಷಗಾನ ಸರ್ವಾಂಗ ಸುಂದರ ಕಲೆ ಆದ್ದರಿಂದ  ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಕುಣಿತವೇ ಸಾಕು ಹೊಸತೇನೂ ಬೇಕಿಲ್ಲ.) ಇದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಂತು ಅಂದರೆ ಯಕ್ಷಗಾನ - ದೊಂಬರಾಟ - ಸರ್ಕಸ್ಸು  ಈ ಮೂರೂ ಪ್ರಾಕಾರಗಳನ್ನು  ಒಂದೇ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನೋಡುವ ಸುಯೋಗ ಬಂದದ್ದು ಮಾತ್ರ ಯಕ್ಷಪ್ರಿಯರ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅದರ ಘನತೆ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆದರೆ ಸ್ವಾಗತಾಹ್ರವೇ ಹೌದು. ಈಗಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ ಯಾಕೆ ರಂಜಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಾಳೆ ಹೇಳುವೆ ......

(ಇನ್ನೂ ಇದೆ, ಮೂಲವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ  ಮೂಡಿ ಬಂದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಲಗತ್ತಿಸಲಾಗುವುದು)